De Apennijnen, de bergketen die de ruggegraat van het Italiaanse schiereiland vormt, begint bij de Passo del Turchino, tussen Genova Voltri en Alessandria *. Er is wel eens geopperd dat de naam "Apennijnen" afkomstig zou zijn van "Pen", de Ligurische god van bossen en bergen. Daar zouden ook de namen van de bergen "Penna" en "Penice" vandaan komen.
Deze pagina's zijn gewijd aan het meest noordelijke deel van de Apennijnen, aan een groep bergen en dalen, die administratief gezien onder wel vier verschillende regio's vallen: de provincies Genua (die bij de regio Ligurië hoort), Alessandria (regio Piemonte), Pavia (Piemonte) en Piacenza (Emilia-Romagna).
Maar in cultureel opzicht vormt dit gebied echter wel degelijk een eenheid, waar de bevolking eeuwenlang een homogene manier van leven heeft gehad. Men verbouwde er graan, aardappels en kastanjes, men hield geiten en koeien en de dorpen werden op een karakteristieke manier gebouwd.
Men kende elkaar en men trouwde makkelijker met mensen uit de andere dalen, dan met de bewoners van de nabijgelegen Povlakte.
Deze culturele eenheid komt het best tot uiting in de traditionele volksmuziek, die daarom Quattro Province wordt genoemd, en die term wordt dan ook gebruikt om het gebied waarover we het hier hebben te definiëren.
Een land van bruggen
Het is bekend, dat in de volksverbeelding de bouw van een brug wordt geassocieerd met het duistere handelen van de duivel, en dat is makkelijk te begrijpen: bruggen leggen verbindingen en de duivel is "diegene die verdeeldheid schept" [...] Omdat hij in de volkscultuur meer een lastig aardmannetje is dan de verpersoonlijking van het kwaad, roept hij met zijn negatieve invloed het beeld op van weerstand tegen elke poging tot verbinding, tot het oversteken of doorwaden. In wezen draagt zijn wanhopige weerstand tegen contact, verbindingen, en communicatie, een waardevolle kiem met zich mee: de verdediging van identiteit, van specifiek zijn, die echter teloor gaat in het misverstand van het zich afsluiten voor het andere, van een absolute en steriele weigering.
De "Ponte Gobbo" bij Bobbio, die de twee oevers van de Trebbia met elkaar verbindt, roept deze gedachten bij mij op, omdat het hele complex van veelvoudige tegenstellingen, van eenheid en conflict, afsluiting en uitwisseling, opening en isolement, zich in deze dalen, die wij inmiddels "Quattro Province" zijn gaan noemen, in al zijn facetten openbaart. Dalen, waar duizend jaar oude paden doorheenlopen, wegen van marskramers en zouthandelaars, over grind en over waterlopen, tussen de steiltes van de toppen, blauw en groen, in het noorden weerspiegeld door de nevels van de vlakte en in het zuiden door de bleke gloed van de zee. Dalen die eeuwenoude verbondenheid kenden, gemeenschappelijke gewoontes hadden, uitgestrekte weiden en die rijk aan water waren. Maar ook waren er afgelegen kloosters, harde omstandigheden en mensen die hun leven sleten zonder ooit een andere horizon te zien, en oude bloedige vetes. Dalen die tegenwoordig worden bedekt door ondoordringbaar struikgewas, door overblijfselen van dorpen, die het hebben afgelegd tegen de vegetatie, duister en verlaten.
Paolo Ferrari Magà
(Dalla val Trebbia alle "molte province" = World music magazine. 62 : 2003.10. p 5-7)